We zijn sociale wezens. We hebben anderen nodig om ons gezien, begrepen en verbonden te voelen. Sommige relaties geven ons vleugels, andere vragen zoveel van ons dat we er langzaam in verdwijnen.
En toch blijven we soms jarenlang vasthouden aan een relatie die ons meer energie kost dan ze ons geeft.
Waarom eigenlijk?
De kracht van wat vertrouwd is
Wat vertrouwd is, voelt niet noodzakelijk goed. Het voelt vooral bekend.
Misschien heb je al vroeg geleerd om rekening te houden met de gevoelens van anderen.
Om conflicten te vermijden, de sfeer aan te voelen of degene te zijn die de relatie weer in goede banen leidt.
Dat patroon kan je later bijzonder gevoelig en empatisch maken.
Je begrijpt anderen, ziet nuances en kunt je gemakkelijk verplaatsen in hun belevingswereld.
Maar er is ook een keerzijde. Je kunt zo goed begrijpen waarom iemand zich gedraagt zoals die doet, dat je vergeet stil te staan bij wat dat gedrag met jóú doet.
Begrip wordt dan een reden om te blijven verdragen.
Wanneer empathie ten koste gaat van jezelf
In sommige relaties ontstaat een subtiel onevenwicht. De ene persoon bepaalt in belangrijke mate de toon, de verwachtingen en de grenzen. De andere past zich aan, relativeert, probeert te begrijpen en hoopt dat het deze keer anders zal verlopen.
Een relatie bestaat zelden uitsluitend uit negatieve ervaringen. Vaak is het juist de afwisseling van verbondenheid en teleurstelling die ons doet twijfelen.
Schuldgevoel is niet altijd een kompas
Wanneer we voor onszelf kiezen, kunnen we ons schuldig voelen. Zeker als we gewend zijn om verantwoordelijkheid te dragen voor het welzijn van anderen.
Schuldgevoel betekent immers niet altijd dat je iets verkeerd hebt gedaan. Soms betekent het dat je iets doet wat je niet gewend bent : een grens trekken, een verwachting inlossen of aanvaarden dat je niet iedereen tevreden kunt houden.
Je hoeft niet meteen te vertrekken
Soms begint verandering met kleine vragen :
-
Hoe voel ik me doorgaans na contact met deze persoon?
-
Kan ik mijn mening uiten zonder voortdurend bang te zijn voor de reactie?
-
Is er ruimte voor mijn behoeften, of draait het vooral om die van de ander?
-
Blijf ik omdat de relatie me voedt, of vooral omdat ik bang ben voor het verlies?
Er bestaat geen universeel antwoord. Elke relatie heeft haar geschiedenis, haar kwetsbaarheden en haar betekenis.
Maar het is belanrijk dat ook jouw ervaring daarin een plaats krijgt.
Jezelf terugvinden binnen verbondenheid
Volwassen verbondenheid betekent niet dat we nooit botsen, elkaar teleurstellen of moeilijke gesprekken moeten voeren. Ze betekent wel dat er ruimte is voor twee mensen, met hun eigen gevoelens, behoeften en grenzen.
Je kunt loyaal zijn zonder jezelf op te offeren. Je kunt empatisch blijven zonder alles te vergoelijken. En je kunt iemand missen zonder dat dit automatisch betekent dat je opnieuw dezelfde nabijheid moet zoeken.
Misschien begint psychologische vrijheid precies daar : niet bij het veroordelen van de ander, maar bij het eerlijk erkennen van wat een relatie met je doet.
Een vraag nog om mee te nemen:
Ben je in je relaties vooral bezig om de verbinding met de ander te behouden, of is er ruimte om de verbinding met jezelf te bewaren?
- Login om te reageren